Rehber
Hafriyat Hakedişinde Kübaj Anlaşmazlığı Nasıl Önlenir?
İşveren “az kazıldı”, yüklenici “fazla kazdım” diyor. Kazı ve dolgu hakedişlerinde tartışmayı baştan önlemenin yolu: doğru zamanda, doğru yöntemle ve iki tarafın onayıyla ölçüm.
· 2 dk okuma · Ege Harita
Hafriyat işlerinde en sık yaşanan tartışma hacim üzerinedir. Kamyon sayısına göre yapılan hesaplar, göz kararı tahminler ya da yalnızca işin sonunda yapılan ölçümler, işveren ile yüklenici arasında güvensizlik yaratır. Oysa birkaç basit kuralla bu tartışmaların neredeyse tamamı önlenebilir.
1. İş makinesi girmeden ilk durum ölçümü
Kübaj hesabı iki yüzey arasındaki farktır: ilk durum ve son durum. İlk durum ölçülmeden kazıya başlanırsa, sonradan yapılacak her hesap bir varsayıma dayanır. Arazi bozulduktan sonra ilk durumu geri getirmenin yolu yoktur. Ayrıntılar: kübaj hesabı nasıl yapılır?
2. Ölçümü iki taraf birlikte kabul etsin
İlk durum ölçümünde mümkünse işveren ve yüklenici temsilcileri sahada bulunsun, ölçüm tutanakla imzalansın. Hangi sınır içinde ve hangi kota kadar kazılacağı da bu aşamada yazılı olarak netleşsin.
3. Kabarma payını sözleşmede netleştirin
Kazılan toprak gevşer ve hacmi artar; kamyondaki hacim, yerindeki hacimden fazladır. Bu farka kabarma denir ve zemin türüne göre değişir. Sözleşmede hakedişin “yerinde ölçülen hacim” üzerinden mi yoksa “taşınan hacim” üzerinden mi yapılacağı açıkça yazılmazsa, iki taraf da haklı olduğunu düşünür.
4. Uzun işlerde ara ölçüm
Aylar süren kazılarda aylık ya da hakediş dönemine göre ara ölçümler yapmak, son hesapta büyük farkların birikmesini önler. Geniş sahalarda ara ölçümleri drone ile yapmak hız ve maliyet açısından avantajlıdır.
5. Şeffaf rapor
Hacim raporunda yalnızca sonuç rakamı değil, hesabın nasıl yapıldığı da görünmelidir:
- Kullanılan yöntem (yüzey farkı ya da en kesit),
- Hesap sınırı ve alanı,
- Kazı ve dolgu hacimleri ayrı ayrı,
- Kesitler ve renkli fark haritası,
- Ölçüm tarihleri ve kullanılan cihazlar.
Her iki tarafın da raporu kendi teknik personeline kontrol ettirebilmesi güveni artırır.
6. Zemin değişikliklerini kayda geçirin
Kazı sırasında kaya çıkması, su gelmesi ya da proje kotunun değişmesi gibi durumlar hakedişi etkiler. Bu anlarda ek ölçüm yapıp tutanak tutmak, sonradan yaşanacak tartışmaları önler.
Bağımsız ve tarafsız bir ölçüm ekibi olarak hem işverenlere hem yüklenicilere hizmet veriyoruz. Ayrıntılar: hafriyat ve kübaj hesabı.
